Ngành gỗ: Tăng trưởng nhưng lợi nhuận thấp

Trong 6 tháng đầu năm 2016, thị trường xuất khẩu gỗ của Việt Nam phát triển khá tốt, nhìn chung các doanh nghiệp gỗ đều có đơn hàng, trong đó nhiều doanh nghiệp lớn đã có đơn hàng đến hết năm.

gỗ đẹp

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, 6 tháng đầu năm 2016, xuất khẩu mặt hàng gỗ và các sản phẩm gỗ Việt Nam có mức tăng trưởng 12,2% so với cùng kỳ năm 2015, kim ngạch xuất khẩu đạt xấp xỉ 7,45 tỷ USD. Tuy
nhiên, bên cạnh sự tăng trưởng này, các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ Việt Nam vẫn khá bị động và lợi nhuận thấp

Ngành gỗ: Tăng trưởng nhưng lợi nhuận thấp

 Qua 6 tháng, thị trường xuất khẩu chủ lực của ngành gỗ Việt Nam vẫn là Hoa Kỳ (chiếm khoảng 38%), tiếp theo là thị trường Trung Quốc (15%), EU (14%), Nhật Bản (14%)… Hiện nay, Việt Nam đang là nước nằm trong top 10 nước đứng đầu xuất khẩu gỗ của thế giới, đứng đầu ở Đông Nam Á và đứng thứ 2 của châu
Á (sau Trung Quốc). Tuy nhiên bên cạnh sự tăng trưởng đó, ngành gỗ vẫn còn nhiều điều đáng lo.

Giá nguyên liệu nhập khẩu tăng

Từ đầu năm 2016 đến nay , nhu cầu nguyên liệu chế biến sản phẩm gỗ phục vụ tiêu dùng
ngày càng tăng trong khi nguồn cung hạn hẹp, giá gỗ nguyên liệu sẽ có xu hướng tăng cao
trong thời gian tới. So với cùng kỳ năm 2015, giá xuất khẩu gỗ không tăng do tình hình cạnh
tranh về đơn hàng xuất khẩu t ừ các nước cùng ngành hàng với Viêṭ Nam đang diêñ ra gay
gắt. Do đó, các doanh nghiêp̣ chủ đôṇ g không tăng giá tạo lợi thế cạnh tranh về giá, giữ chân
khách hàng, thu hút đơn hàng và tìm kiếm đơn hàng xuất khẩu mới.

ngành cong nghiệp gỗ

Hiện nay, có khoảng hơn 70% nguồn nguyên liệu sản xuất của ngành gỗ Việt Nam phải
nhập khẩu. Doanh nghiệp chế biến gỗ khá bị động trong dự trữ nguyên liệu, do thiếu vốn
nên đa phần doanh nghiệp chỉ dám nhập khẩu nguyên liệu vừa đủ trong vài tháng, và sản
xuất trong sự lo lắng khi nguồn nguyên liệu nhập khẩu tăng giá.

Nhiều doanh nghiệp gỗ cho rằng lợi nhuận thấp do chi phí đầu vào tăng cao khiến giá thành
sản phẩm tăng trong khi giá bán không tăng tương xứng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy lợi
nhuận thấp là do các doanh nghiệp gỗ Việt Nam đang bị động, phải phụ thuộc vào nước
ngoài rất nhiều khâu trong chuỗi sản phẩm từ nguyên liệu, thiết kế cho đến tiêu thụ… Theo
Hiệp hội Công nghiệp đồ gỗ ASEAN, mặc dù Việt Nam đang dẫn đầu về xuất khẩu đồ gỗ ở
Đông Nam Á nhưng phần lớn tập trung sản xuất theo các đơn đặt hàng từ nước ngoài, thiết
kế sản phẩm và phân phối đều phụ thuộc khách hàng. Điều này khiến sức cạnh tranh của
doanh nghiệp không cao.
47 nganh go tang truong nhung loi nhuan thap
Lợi nhuận thấp khiến các doanh nghiệp gỗ bị động trong dự trữ nguyên liệu. Thường thì các
doanh nghiệp phải nhập khẩu nguyên liệu dự trữ từ trước nửa năm để chủ động sản xuất, tuy
nhiên do thiếu vốn nên nhiều doanh nghiệp gỗ đã giảm nhập khẩu nguyên liệu. Theo Hiệp
hội Chế biến gỗ Bình Dương (BIFA), từ đầu năm 2016 do tình hình kinh doanh xuất khẩu
khó khăn nhiều doanh nghiệp gỗ đã giảm hơn 50% lượng gỗ nguyên liệu nhập khẩu nhằm
giảm thiểu lượng hàng tồn kho và thâm dụng vốn vay từ ngân hàng.

Năng lực phân phối

Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam đang rất yếu kém trong khâu phân phối. Ai cũng biết,
khâu phân phối là khâu có lợi nhuận cao nhất, có thể gấp cả chục lần so với khâu sản xuất,
do vậy, phải chú trọng nâng cao khả năng thương mại, tích cực thâm nhập thị trường, tiếp
cận đa dạng khách hàng, tránh quá phụ thuộc vào một số khách hàng cố định. Doanh nghiệp
Việt Nam phải nâng cao tay nghề, năng suất lao động, chú trọng khâu thiết kế, mua sắm
trang thiết bị hiện đại để đáp ứng các yêu cầu về mẫu mã, chất lượng sản phẩm…

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn khá mù mờ về các quy định, luật pháp quốc tế,
khi xảy ra vướng mắc ở nước ngoài khó ứng phó kịp. Nhất là các quy định ngăn chặn việc
sử dụng gỗ bất hợp pháp yêu cầu nhà xuất khẩu phải có đầy đủ các giấy tờ chứng minh
nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp.

Để ngành gỗ tăng trưởng bền vững, về phía doanh nghiệp cần có sự chủ động, nhất là trong
vấn đề đầu ra. Đồng thời phải liên kết lại để khắc phục nhược điểm quy mô nhỏ, san sẻ các
đơn hàng nhằm đáp ứng kịp thời gian của hợp đồng. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ vốn
vay cho doanh nghiệp để đổi mới máy móc thiết bị và nhập khẩu nguyên liệu, xúc tiến
chương trình đàm phán để Việt Nam đáp ứng được chứng chỉ FSC (Bộ tiêu chuẩn của Hội
đồng quản trị rừng thế giới về cấm buôn bán gỗ và các sản phẩm từ nguồn bất hợp pháp),
nhằm giúp doanh nghiệp Việt Nam sử dụng thêm nguyên liệu trong nước.