Gỗ sưa, hay còn gọi là gỗ trắc thối, có tên khoa học *Dalbergia tonkinensis Prain*, thuộc họ đậu là loại cây gỗ trung bình, rụng lá theo mùa, cao khoảng 6–12 m, thân thẳng hợp trục, vỏ màu vàng nâu hoặc xám, nứt dọc. Gỗ sưa đỏ có màu đỏ bã trầu, thớ mịn, vân gỗ rõ ràng, đẹp mắt. Cây sưa đỏ gần giống sưa trắng nhưng quả kết thành chùm khi đốt tỏa mùi đặc trưng. Lá dạng lông chim, mỗi nhánh có 7–15 lá, mọc so le, lá cuối lớn hơn. Cây ưa sáng, sinh trưởng tốt trên nền đất sâu, ẩm, phân bố dưới 500 m và tái sinh mạnh. Đầu mùa xuân, sưa thay lá và nở hoa trắng. Gỗ sưa nằm trong nhóm gỗ quý hiếm, có mức kinh tế cao và ý nghĩa tâm linh thường dùng chế tác vòng tay tượng gỗ, hộp trang trí hay đồ nội thất. Hương thơm dịu nhẹ từ gỗ tạo sự thư thái, dễ chịu. Gỗ sưa cứng, dẻo, chịu được nắng mưa và mối mọt, vân hiện rõ ở bốn mặt, ánh lên dưới ánh sáng, rất phù hợp để chế tác nội thất cao cấp và vật phẩm phong thủy.
Có Bao Nhiêu Loại Gỗ Sưa
Gỗ sưa được phân thành hai loại chính: sưa trắng và sưa đỏ, mỗi loại có đặc tính và ứng dụng riêng.
- Sưa trắng: hoa đẹp, quả to khi đốt không tỏa mùi, mức kinh tế thấp hơn sưa đỏ.
- Sưa đỏ: quả kết thành chùm khi đốt có mùi đặc trưng, chất gỗ quý, dùng trong nội thất và vật phẩm phong thủy.
Cách nhận biết:
- Lá: sưa trắng mọc đối xứng, dài 15–30 cm không có lông; sưa đỏ mọc so le.
- Hoa: sưa trắng cánh lớn màu trắng; sưa đỏ cánh nhỏ màu vàng nhạt, mọc thành chùm.
- Thân cây: sưa trắng thân xanh, nhẵn; sưa đỏ thân mốc, xù xì, vỏ già nứt dọc.
Vòng tay gỗ sưa đỏ (skyhome.vn)
Đặc Điểm Của Gỗ Sưa Đỏ
Gỗ sưa đỏ có màu đỏ bã trầu, xen kẽ các tông tím, nâu, vàng và đen, vân hiện rõ ở bốn mặt, lấp lánh dưới ánh sáng. Thớ gỗ mịn, dẻo dai, chứa tinh dầu giúp chống ẩm và chống mối mọt. Gỗ cứng chắc, tính cơ học tương đương gỗ đinh hay lim nhưng dẻo hơn, thuận tiện cho quá trình gia công và tạo hình.
Nhận biết gỗ sưa đỏ:
- Cạo sạch lớp bụi sẽ thấy màu đỏ đặc trưng.
- Ngửi thớ gỗ có hương trầm dịu nhẹ.
- Đốt cháy tạo khói thơm, tro màu trắng ngà.
- Vân gỗ hiện rõ ở bốn mặt, thớ mịn, lượng tinh dầu cao.
Nhờ màu sắc và mùi hương đặc trưng, sưa đỏ tạo sự thư thái thích hợp để chế tác nội thất tượng gỗ, vòng tay, bút gỗ và vật phẩm phong thủy.
-
- cục gỗ sưa quảng bình
Cách tính đường kính lõi cây sưa
xác định đường kính lõi cây sưa là bước quan trọng để đánh giá mức kinh tế của cây nhưng cũng là công đoạn cần làm cẩn thận. Không phải cây nào thân lớn cũng có lõi lớn; ngược lại, có những cây nhỏ nhưng lõi lại đạt độ tốt.
Ví dụ trong cùng một vườn sưa, cây phía trước thân lớn, lâu năm nhưng lõi nhỏ và độ tốt thấp trong khi cây phía sau nhỏ hơn, lớp vỏ còn non lại có lõi chắc và đều.
Để tính khối lượng gỗ lõi, trước tiên cần xác định thể tích lõi cây. Trọng lượng riêng của gỗ sưa tươi thường dao động từ 1.250 – 1.300 kg/m³, tương đương khoảng 1,25–1,3 tấn/m³. Sau khi xác định thể tích, chỉ cần nhân với trọng lượng riêng để tính khối lượng lõi.
Ví dụ:
- Vành cây đo được: 90 cm
- Chia cho π (3,14) → đường kính ≈ 28,6 cm
- Trừ phần giác hai bên: 10 cm + 8 cm = 18 cm
- Đường kính lõi còn lại: 28,6 – 18 = 10,6 cm
Như vậy, lõi cây có đường kính khoảng 10 cm. Trung bình mỗi mét chiều cao thân cây cho khoảng 10 kg lõi.
Bảng tham khảo khối lượng lõi theo đường kính:
| Đường kính lõi (cm) | Khối lượng (kg/mét) |
|---|---|
| 10 | 10 |
| 9 | 8 |
| 8 | 6 |
| 6 | 4 |
| 5 | 2–3 |
Công thức tính thể tích lõi cây sưa:
V = π × r² × h
Trong đó:
- r = bán kính lõi (một nửa đường kính lõi)
- h = chiều cao đoạn tính lõi
- π = 3,14
Sau khi tính thể tích, nhân với trọng lượng riêng của gỗ sẽ ra khối lượng lõi.
- Gỗ sưa
Cách khoan kiểm tra lõi
Để đánh giá chính xác lõi cây sưa, phương pháp khoan kiểm tra được áp dụng khá rộng rãi. Khi làm cần lưu ý:
- Không khoan liên tục một mạch mà nên rút ra, đưa vào để cảm nhận thời điểm mũi khoan chạm lõi.
- Khoan tại phần bụng cây nơi thân cong và là vị trí xa lõi nhất.
- Do lõi sưa thường lệch tâm nên cần khoan đối xứng hai bên thân để tăng độ chính xác.
Ví dụ thực tế, có những cây thân lớn nhưng phải khoan sâu 10–11 cm mới chạm lõi. Điều đó cho thấy lõi nhỏ và độ tốt không cao. Nếu trong vườn có nhiều cây như vậy thì mức kinh tế sẽ không lớn.
Thông thường, lõi cây cần đạt từ 7 cm trở lên mới được đánh giá là có mức tốt. Sau khi kiểm tra mặt bụng cây nên tiếp tục khoan ở mặt lưng vì vị trí đó thường gần lõi hơn. Phương pháp khoan đối xứng kết hợp đo độ sâu giúp chủ vườn đánh giá chính xác hơn trước khi khai thác, hạn chế rủi ro và nâng cao mức kinh tế.
-
- vân gỗ huỳnh đàn (sưa)
Mua Bán Và Cung Cấp Gỗ Sưa
Gỗ sưa và các dòng chế tác từ sưa được giao dịch khá rộng rãi như vòng tay tượng gỗ, hộp trang trí, bộ ấm chén và các dòng mỹ nghệ. Gỗ lẻ từ 1–2 kg cũng được bán và giao tận nơi.
Mức bán gỗ sưa:
- Gỗ non (dưới 10 năm tuổi, lõi hình thành sớm): 2–3 triệu đồng/kg.
- Gỗ già, lõi đẹp: trên 10 triệu đồng/kg.
- Mức dao động từ 2–15 triệu đồng/kg tùy độ tốt lõi và tuổi cây.
Gỗ sưa vẫn được nhiều thương lái Trung Quốc thu mua mạnh từ cây tươi đến gỗ khô. Người chơi gỗ và giới sưu tầm vật phẩm phong thủy cũng đặc biệt quan tâm đến sưa đỏ lâu năm nhờ mức kinh tế và vẻ đẹp tự nhiên của loại gỗ quý.
Nghệ nhân Sơn Vũ
Chủ xưởng Đồ Thờ Canh Nậu, chuyên dòng Bàn thờ hiện đại tại Thanh Xuân, Hà Nội. Cam kết chất lượng gỗ và độ tinh xảo trong từng nét chạm. Tuyệt đối không kinh doanh vách ngăn CNC.
