Gỗ hoàng đàn là một trong bốn loại gỗ quý hiếm và đắt giá nhất thế giới, cùng với gỗ sưa, gỗ tử đàn Ấn Độ và gỗ đàn hương Ấn Độ. Tại Việt Nam, hoàng đàn là loại gỗ rất quý hiếm, phân bố chủ yếu ở khu vực Lạng Sơn, có mùi thơm dễ chịu và giá trị sưu tầm lớn được nhiều người yêu thích gỗ quý săn tìm.
Cây hoàng đàn Tuyết Lạng Sơn có thân thẳng, cành lá rủ xuống tạo vẻ thanh nhã và là cây cảnh có giá trị vừa cung cấp gỗ vừa mang ý nghĩa phong thủy và trang trí. Những cây trưởng thành đạt giá trị lên tới hàng tỷ đồng nhưng để đạt kích thước đó cần trải qua nhiều năm chăm sóc.
Cây hoàng đàn còn được tạo dáng bonsai hoặc cây thế, thay cho các cây cổ thụ như tùng mang lại giá trị kinh tế cao và hình thức đẹp mắt. Thuộc họ Hoàng đàn (Cupressaceae) đây là nhóm cây thân gỗ hoặc cây bụi thường xanh, có nhựa, lá mọc đối hoặc xoắn, dạng lá vảy gồm khoảng 22 chi và gần 150 loài phân bố chủ yếu ở Bắc và Nam bán cầu. Một số loài tiêu biểu gồm Platycladus orientalis, bách vàng Spike, Cypress, Juniper.
Đặc điểm phân bố cây Bách Xanh
Cây Bách Xanh tại Việt Nam phân bố chủ yếu ở các tỉnh như Lào Cai (Sa Pa), Hòa Bình, Hà Tây (Ba Vì), ở độ cao từ 1.100–1.200 m; phía Nam gồm Đắk Lắk, Lâm Đồng (Đà Lạt), Khánh Hòa (núi Tou Ha) và Ninh Thuận.
Gỗ Bách Xanh có thớ thẳng, mịn khi khô ít nứt nẻ, ít cong vênh, chống mối mọt và mục ruỗng tốt, thuận lợi cho quá trình gia công, chế tác. Gỗ vẫn giữ được vân mây đặc trưng, xuất hiện nhiều trong các sản phẩm gỗ cao cấp. Mùi thơm dịu của gỗ còn được dùng để sản xuất bột hương. Ngoài ra, cây Bách Xanh có dáng đẹp thích hợp trồng làm cảnh. Theo Nghị định 32/2006/NĐ-CP, gỗ Bách Xanh thuộc nhóm IIA và bị hạn chế khai thác vì mục đích thương mại.
Phân biệt giữa cây hoàng đàn Tuyết Lạng Sơn và các loại cây dễ nhầm lẫn
Cây hoàng đàn Tuyết Lạng Sơn có hai dạng gồm tán dày và tán thưa.
- Loại tán dày: lá xòe rộng, uốn cong, phiến lá bè không tròn như lá kim, lá già dày, tròn và chắc.
- Loại tán thưa: lá mỏng, dẹt, rãnh lá mọc so le rõ ràng.
Cây Bách Xanh Hòa Bình có lá giống pơ mu nhưng có khác biệt rõ rệt: lá và răng cưa khép chặt, chỉ phần đuôi lá ngoài cùng mới xuất hiện răng cưa.
Cây hoàng đàn Vân Nam (Trung Quốc) khi còn non rất giống hoàng đàn Tuyết Lạng Sơn nhưng lá non nhỏ hơn, tròn và cụp sát không xòe rộng. Các đặc điểm trên giúp phân biệt hoàng đàn Tuyết Lạng Sơn với các loại cây khác.
Gỗ Bách Xanh có tốt không?
Gỗ Bách Xanh là dòng gỗ cao cấp, có màu trắng xanh đặc trưng, tuổi thọ sử dụng lâu dài, ít bị mối mọt và vẫn giữ được vân mây tự nhiên được dùng nhiều để chế tác nội thất và các sản phẩm như lộc bình tượng, bàn trà hoặc lọ hoa nhờ màu sắc thay đổi theo ánh sáng và nhiệt độ từ trắng xám nhạt sang xanh thẫm bóng đẹp.
Gỗ Bách Xanh còn tỏa hương thơm dễ chịu giúp không gian thêm thoáng mát. Dầu và lá cây được chiết xuất để sản xuất tinh dầu tuyết tùng, nhang và hương liệu tại Đông Nam Á. Ngoài giá trị sử dụng và ý nghĩa phong thủy, gỗ Bách Xanh còn gắn liền với quan niệm về may mắn và tài lộc. Do bị khai thác nhiều trong thời gian dài nên nguồn gỗ đang dần khan hiếm còn được biết đến qua nhiều tên gọi khác như trắc xanh, trắc tía, tắc kè, kỳ đà.
Gỗ Bách Xanh giá bán bao nhiêu?
Gỗ Bách Xanh là loại gỗ quý hiếm, khai thác tự nhiên hiện đã bị cấm nên giá trị thương mại khá cao. Nguồn gỗ trên thị trường chủ yếu đến từ lượng dự trữ còn lại, giá thấp nhất khoảng 30 triệu đồng/m³ trong khi gỗ phẩm cấp cao vượt mức 100 triệu đồng/m³.
Các sản phẩm chế tác từ gỗ Bách Xanh cũng có giá trị lớn: bàn ghế dao động từ 150 triệu đồng đến vài trăm triệu đồng mỗi bộ; tượng gỗ từ vài triệu đến vài trăm triệu đồng tùy kích thước và mức độ chạm khắc; các vật dụng nhỏ như vòng tay, lược hoặc bình rượu có giá từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng.
Giá hoàng đàn còn biến động mạnh do nhu cầu thị trường lớn, đặc biệt nhờ hàm lượng tinh dầu và hương thơm riêng biệt. Người mua cần tìm hiểu kỹ trước khi đầu tư vì thị trường gỗ quý từng có giai đoạn tăng giá rồi giảm sâu, tương tự trường hợp gỗ sưa trước đây.
Nghệ nhân Sơn Vũ
Chủ xưởng Đồ Thờ Canh Nậu, chuyên dòng Bàn thờ hiện đại tại Thanh Xuân, Hà Nội. Cam kết chất lượng gỗ và độ tinh xảo trong từng nét chạm. Tuyệt đối không kinh doanh vách ngăn CNC.
