Gỗ gõ bông lau và gỗ gụ Lào đều là những loại gỗ quý, từng được thợ mộc lâu năm đánh giá ngang nhau về phẩm cấp.
Theo chia sẻ của bác Thắng – thợ xẻ gỗ chuyên nghiệp ở Sài Gòn, người đã làm nghề từ năm 1986, gỗ gõ bông lau có màu vàng nhạt, vân gỗ đẹp, trọng lượng nhẹ, chứa nhựa nhưng ít hơn so với gõ mật. Gỗ có kết cấu chắc chắn, tuổi thọ cao, gần như không bị mối mọt, rất thích hợp cho các món đồ thờ cúng.
Trong giai đoạn từ năm 1990 đến năm 1996, những cây gỗ gõ bông lau lâu năm cho chất gỗ đanh, cứng, ổn định và thực sự đạt phẩm cấp tương đương gỗ gụ Lào. Thế nhưng đến thời điểm hiện tại, nguồn gỗ đã có nhiều thay đổi.
Gỗ gõ bông lau khai thác tự nhiên gần như không còn nhiều, thay vào đó là các cây gỗ trồng công nghiệp với thời gian sinh trưởng ngắn, khoảng 20 năm tuổi. Chất lượng của nguồn gỗ này không thể so sánh với gỗ tự nhiên lâu năm trước đây. Các tấm gỗ vẫn giữ được màu sắc và vân gỗ đẹp nhưng độ cứng, tuổi thọ sử dụng và sức chịu lực thấp hơn đáng kể so với gỗ gụ Lào truyền thống.
Trong khi đó, gỗ gụ Lào vẫn được đánh giá cao nhờ kết cấu đặc chắc, trọng lượng nặng, vân gỗ mịn và độ ổn định cao. Loại gỗ này rất thích hợp cho các sản phẩm cao cấp như sập gỗ, bàn ghế, tủ gỗ và nhiều vật dụng yêu cầu thời gian sử dụng lâu dài.
Khi so sánh gỗ gõ bông lau và gỗ gụ Lào ở thời điểm hiện nay, về cơ bản gỗ gụ Lào có nhiều ưu thế hơn nhờ chất lượng đồng đều, sức chịu lực tốt và tuổi thọ sử dụng cao. Gỗ gụ Lào thuộc nhóm I và được xem là một trong những dòng gỗ giá trị cao đang lưu hành trên thị trường, bên cạnh gỗ gõ và gỗ hương đá.
Để phát huy giá trị của gỗ gụ Lào, các bác nên đặt hàng và để gỗ khô tự nhiên trong một khoảng thời gian trước khi chế tác. Việc này giúp chất gỗ ổn định hơn, hạn chế tình trạng nứt hoặc xé đầu gỗ, đồng thời thuận tiện hơn trong quá trình gia công nội thất và đồ thờ cúng.
Hiện nay, nguồn cung gỗ gụ Lào cũng đã có nhiều thay đổi. Phần lớn gỗ được khai thác từ các cây trồng công nghiệp, thường khoảng 20 năm tuổi nên khó đạt chất lượng như gỗ gụ tự nhiên lâu năm của các thập niên trước. Vì vậy, chất lượng gỗ gụ Lào hiện tại có phần giảm sút, dù vẫn giữ được các giá trị đặc trưng như tuổi thọ sử dụng cao và vân gỗ đẹp.
Gỗ gụ Lào thường được phân loại thành hai loại chính:
- Loại 1: Màu trắng hoặc trắng nâu, tương đồng với màu gỗ của cây già tự nhiên. Loại này có vân mịn nhưng dễ bị xé khi cắt, vì vậy người thợ thường cuốn hai đầu gỗ để hạn chế rạn nứt. Khi xẻ thành ván dày, loại này vẫn sử dụng tốt nhưng cần xử lý kỹ phần đầu cây.
- Loại 2: Màu vàng nâu, chắc chắn hơn và có tuổi thọ sử dụng cao hơn. Dòng gỗ này thường được ưu tiên cho các hạng mục yêu cầu độ ổn định lớn và thời gian sử dụng lâu dài.
So với gỗ gõ bông lau, gỗ gụ Lào hiện nay có sự khác biệt khá rõ về chất lượng, đặc biệt ở kết cấu đặc chắc và sức chịu lực. Dù vậy, nếu xét ở một góc độ khác, gỗ gõ bông lau vẫn sở hữu những ưu thế riêng như trọng lượng nhẹ, thuận tiện trong quá trình gia công và thích hợp với các công trình không yêu cầu chịu tải lớn.
Nhờ những đặc điểm đó, gỗ gụ Lào vẫn là phương án được nhiều người ưu tiên khi mong muốn sản phẩm vừa có tuổi thọ sử dụng cao, vừa thuận tiện trong quá trình chế tác và sở hữu nét đẹp trang nhã.
Chia sẻ kinh nghiệm nhận biết về gỗ gụ Lào
Nghệ nhân Sơn Vũ
Chủ xưởng Đồ Thờ Canh Nậu, chuyên dòng Bàn thờ hiện đại tại Thanh Xuân, Hà Nội. Cam kết chất lượng gỗ và độ tinh xảo trong từng nét chạm. Tuyệt đối không kinh doanh vách ngăn CNC.
