Trong tín ngưỡng Việt Nam, Tứ Bất Tử là những nhân vật đại diện cho các giá trị đạo lý tốt đẹp của con người. Bộ Tứ Bất Tử gồm những vị có công lao to lớn đối với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, là tấm gương để con cháu noi theo. Tứ Bất Tử là bộ tranh thờ về bốn vị thần bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Tranh Tứ Bất Tử được bố trí tại nhà thờ họ, nhà thờ Tổ hoặc nơi thờ tự các vị anh hùng dân tộc. Bộ tranh còn mang ý nghĩa cầu chúc cho gia đạo, dòng tộc được bình yên, an khang và thịnh vượng.
4 vị thánh trong tứ bất tử của Việt Nam đó là
Tản Viên Sơn Thánh
Phú Thọ trở thành điểm đến nổi tiếng với quần thể di tích Đền Hùng, nơi thờ các vua Hùng, bên cạnh đó còn là vùng đất linh thiêng sở hữu nhiều danh thắng gắn liền với văn hóa tâm linh. Từ các ngôi chùa cổ như Đại Bi, Cây Thị đến những đền thờ linh thiêng như đền Mẫu Âu Cơ, tất cả đều mang giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc, tạo nên không gian yên bình giữa nhịp sống hối hả. Trong số những huyền tích tiêu biểu của Phú Thọ, không thể nhắc thiếu truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh. Vị thánh xuất hiện trong truyền thuyết ấy chính là Tản Viên Sơn Thánh, còn gọi là Sơn Tinh. Mặc dù nhiều người cho rằng Tản Viên Sơn Thánh xuất thân từ núi Tản Ba Vì, thực tế ngài sinh ra tại huyện Thanh Thủy, Phú Thọ. Ngài được thờ trên núi Tản Viên, ngọn núi linh thiêng tượng trưng cho sức mạnh chế ngự thiên nhiên và chiến thắng thiên tai. Một trong những đền thờ tiêu biểu của Tản Viên Sơn Thánh là Đền Lăng Xương, nằm bên sông Đà, gắn liền với thời Hùng Vương dựng nước và được xem là ngôi đền linh thiêng bậc nhất tại Phú Thọ.
-
- Tượng Tản Viên Sơn Thánh ở Ba Vì
Phù Đổng Thiên Vương
Đức Thánh Gióng, hay còn gọi là Phù Đổng Thiên Vương, là một trong bốn vị thánh thuộc Tứ Bất Tử và là minh chứng cho lòng dũng cảm, tinh thần bảo vệ non sông. Truyền thuyết kể rằng khi giặc Ân xâm lược, Thánh Gióng ăn những phần cơm khổng lồ rồi vươn mình thành tráng sĩ hùng mạnh, mặc áo giáp, cưỡi ngựa sắt đánh đuổi giặc, bảo vệ quê hương. Sau khi chiến thắng, Gióng phi ngựa đến chân núi tri ân mẹ rồi bay về trời. Nhà vua phong cho cậu là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ tại làng Phù Đổng, Đông Anh, Hà Nội, nơi hiện vẫn còn ngôi đền uy nghiêm. Thánh Gióng là hiện thân của lòng quả cảm, sẵn sàng hy sinh vì đất nước và là hình tượng dân gian được tôn kính qua nhiều thế hệ.
Chử Đồng Tử
Chử Đồng Tử là một trong bốn vị thánh thuộc Tứ Bất Tử, được biết đến qua câu chuyện tình yêu bền chặt cùng Tiên Dung, con gái vua Hùng Vương thứ 18. Ông được xem là tổ nghề buôn bán và đại diện cho đạo nghĩa vợ chồng thủy chung. Truyền thuyết kể rằng Chử Đồng Tử sinh ra tại thôn Trừ Xá, xã Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội. Tiên Dung gặp ông tại bãi cát ven sông Hồng, nay thuộc huyện Thường Tín, Hà Nội. Câu chuyện tình yêu của hai người kết thúc khi họ cùng bay lên trời từ đầm Nhất Trạch, xã Giả Trạch, huyện Hoài Đức, Hưng Yên. Chử Đồng Tử và Tiên Dung là biểu tượng của tình yêu, đồng thời là minh chứng văn hóa gắn kết các vùng đất trung du và đồng bằng của Việt Nam.
-
- Tranh Chử Đồng Tử
Liễu Hạnh Công chúa
Liễu Hạnh Công chúa hay còn gọi là Mẫu Thượng Thiên, là vị thánh bảo trợ, biểu tượng của đức hạnh, lòng khoan dung và nhân hậu. Liễu Hạnh Công chúa được thờ tại Phủ Tây Hồ, Hà Nội, một địa điểm tâm linh nổi tiếng của Thủ đô.
-
- Tranh tứ bất tử – Chử Đồng Tử
Tín ngưỡng thờ Tứ bất tử
Bộ Tranh Tứ Bất Tử là một bộ tranh dân gian Việt Nam được sáng tác vào khoảng thế kỷ 14 – 15. Bộ tranh mô tả bốn vị thánh bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Mỗi vị thánh đều gắn với một câu chuyện riêng, liên hệ mật thiết với lịch sử và văn hóa truyền thống của người Việt Nam.
- Truyền thuyết về Tản Viên Sơn Thánh
Tản Viên Sơn Thánh là vị thần rừng núi được nhân dân tôn sùng, bảo vệ cuộc sống của người dân lương thiện. Theo thần thoại, Tản Viên Sơn Thánh là con trưởng của Ngọc Hoàng Thượng Đế được phái xuống hạ giới để cứu giúp nhân dân. Ông có võ nghệ phi thường, biết hô mưa gọi gió, thu phục và tiêu diệt yêu quái, che chở người dân. Trong bộ tranh Tứ Bất Tử, Tản Viên Sơn Thánh được khắc họa là một vị thần uy nghi, có tướng mạo hiền từ, nhân hậu. Ông khoác áo giáp xanh, đội nón và tay chống gậy tre.
-
- Tranh tứ bất tử – Tản Viên Sơn Thánh (Skyhome.vn)
- Truyền thuyết về Phù Đổng Thiên Vương
Phù Đổng Thiên Vương là vị thần chiến trận được nhân dân tôn sùng là thần bảo hộ Tổ quốc. Ông là biểu tượng của lòng yêu nước và ý chí kiên cường của người Việt Nam. Phù Đổng Thiên Vương, hay Thánh Gióng, là vị thần chiến binh trong truyền thuyết Việt Nam, tượng trưng cho lòng yêu nước và sức mạnh dân tộc. Theo tích kể, Thánh Gióng sinh ra là một cậu bé lên ba vẫn chưa biết đi, nhưng khi giặc Ân xâm lược, cậu hóa thành chiến binh hùng mạnh, cưỡi ngựa sắt, cầm gậy sắt đánh tan quân thù, bảo vệ non sông. Sau khi chiến thắng, Thánh Gióng bay về trời, được nhà vua phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ tại quê hương để tưởng nhớ công lao giữ nước. Hình tượng Thánh Gióng thường được khắc họa cao lớn, uy nghiêm, mặc áo choàng, đầu đội nón vải, tay cầm gậy sắt – hình mẫu tiêu biểu của sức mạnh và lòng quả cảm. Ông là một trong bốn vị thánh bất tử được người Việt tôn thờ.
-
- Tranh tứ bất tử – Phù Đổng Thiên Vương
- Truyền thuyết về Chử Đồng Tử
Chử Đồng Tử là một vị thành hoàng làng được nhân dân suy tôn là vị thần bảo hộ tình yêu đôi lứa. Ông là biểu tượng của sự chung thủy, son sắt. Chử Đồng Tử gắn liền với câu chuyện tình yêu vượt thời gian cùng Tiên Dung Công Chúa – con gái vua Hùng Vương thứ 18. Xuất thân là một chàng trai nghèo khó, chất phác, Chử Đồng Tử được biết đến nhờ đức tính nhân từ và trí tuệ uyên thâm. Ông cùng Tiên Dung trải qua nhiều thử thách và cuối cùng tu luyện thành tiên, trở thành biểu tượng của tình nghĩa vợ chồng thủy chung và nghề buôn bán. Chử Đồng Tử được mô tả với hình tượng trẻ trung, khôi ngô, mặc áo lụa, đầu đội vương miện, tay cầm đàn tỳ bà, biểu trưng cho sự uyên bác, nhân hậu và sự gắn kết văn hóa giữa vùng đất Phong Châu, Phú Thọ với đồng bằng sông Hồng.
- Truyền thuyết về Liễu Hạnh Công chúa
Liễu Hạnh Công chúa là một nữ thần xinh đẹp được người dân tôn sùng là bà tiên bảo hộ phụ nữ và trẻ em. Bà là biểu tượng của lòng nhân ái, trí tuệ và tài năng. Liễu Hạnh Công Chúa là một trong Tứ Bất Tử, con gái trưởng của Ngọc Hoàng Thượng Đế. Ngài giáng trần để cứu giúp nhân dân, vượt qua tai ương, đưa lại bình an và hạnh phúc cho con người. Liễu Hạnh sở hữu phép thuật cao siêu và giúp đỡ người dân vượt qua bệnh tật, hoạn nạn và thiên tai. Hình tượng của Công Chúa thường được mô tả phúc hậu, uy nghiêm, nhân từ, mặc áo dài trắng, đầu đội vương miện, tay cầm quạt lông chim – biểu tượng của sự bao dung và quyền năng cứu nhân độ thế.
Tứ bất tử được xếp vào hạng nào trong phúc thần? Tại sao gọi là Tứ Bất Tử? Ý nghĩa của tục thờ Tứ Bất Tử đã được Skyhome giải thích đầy đủ trong các thông tin dưới đây. Để tìm hiểu thêm về Tứ Bất Tử của Trung Quốc hoặc các vấn đề liên quan đến Tứ Bất Tử, mời quý độc giả bình luận phía dưới, xin cảm ơn!
Nghệ nhân Sơn Vũ
Chủ xưởng Đồ Thờ Canh Nậu, chuyên dòng Bàn thờ hiện đại tại Thanh Xuân, Hà Nội. Cam kết chất lượng gỗ và độ tinh xảo trong từng nét chạm. Tuyệt đối không kinh doanh vách ngăn CNC.
